Apuntamento de adverbio, preposición e conxunción.

ADVERBIO

É un vocábulo invariable que modifica o verbo (chegou tarde ),o adxectivo (está ben cocido),un adverbio (viña moi lonxe)ou unha oración.

1.-Adverbios situacionais de lugar .

onde?ulo,a,os,as?

aquí aí alí :repouso,estado

acó ..aló :movemento

acá ..alá :repouso e movementoacolá :usado moito como 2 º termo dunha oposición

dentro /fóra arredor //cerca-preto /lonxearriba-enriba-derriba-encima /abaixo-embaixo-debaixoadiante-diante-/atrás-detrás en fronte //velaí,velaquíalgures ningures xalundes

 Algunhas locucións adverbiais:a carón,ao pé,á beira,a rente(s),á dereita,á esquerda,a desmán,a contramán..

2.-Adverbios situacionais de tempo .Cando ?

antano,hogano sempre,decote asemade

antonte/trasantonte(antes deantonte),onte,hoxe,mañá,pasadomañáantes,noutrora,agora-arestora,despois,outroraaínda,xa mentres nunca,xamais (endexamais)xacandoantes,entón,logo,daquela,axiña cedo/tardearreo,pronto,seguido,sempre

Algunhas locucións adverbiais :de contado,de camiño,a deshora,ás veces,aos poucos,a cotío,a miúdo,á tardiña,de cando en vez,hoxe en día.

3.-Adverbios nocionais de modo.Como ?

-Adxectivos:alto,baixo,doado,só ...

-Adxectivos co sufixo -mente :comodamente,facilmente,soamente.-así,ben,mellor,como,gratis,mal,peor,engorde,paseniño,case,adrede...

Algunhas locucións adverbiais:á/de presa,de vagar,a modo,a escape,ás carreiras,a eito,a eito,ao chou,ás toas,a treu,de balde,de socato,a mantenta,a tergo,...

4.-Adverbios nocionais de cantidade e precisión .Canto ?abondo,algo,bastante,ben,canto,case,dabondo,demasiado,máis,menos,moito/moi,nada,pouco,só,tanto,xusto.

Algunhas locucións:a mares,ás mancheas,a encher,a esgalla...

5.-Negación-afirmación-dúbida .Compórtanse sintacticamente de xeito diferente ao adverbio.Son as tres formas de presentar unha orarión canto ao xuízo nela emitido:negativo (termo marcado),positivo ou incerto .

5.1.-Negación

5.1.1.Total :colócase non entre suxeito e verbo:ti non vas-non si?=non?non é?tampouco ca!(categórico)

-Expletivo (non nega):mira,se non é parvo ..-nin..nin..:coordinación negativa

5.1.2.-Parcial :un suxeito ou complemento negativo,non toda a oración.nada,ninguén,ningún,nunca,xamais.

5.2.-Afirmación .Se non hai mar a negativa,alquera enunciado é de por si afirmativo (termo non marcado).

Nas respostas ha de repetirse o verbo:chegaches cedo?-Cheguei .

Reforzos da afirmación:si,si que,abofé,de seguro,claro,así é,así mesmo,con,certeza,de.certo,tamén,efectivamente,certamente,xaora....

5.3.-Dúbida .Vale para a afirmación e para a negación.

acaso,quizá-quizais-quizabes,ao mellor,talvez,secadra,se callar,seica,disque,igual 

PREPOSICIÓN

A clase de palabras invariables que serve para relacionar dous elementos da ora ción,sinalando a dependencia que hai entre eles.O sintagma que encabezan é a frase preposicional.

Clasificación formal:

1.-Propias .-Sempre funcionan como preposición:a,ante ...

2.-Impropias .-Formalmente pertencen a outra categoría gramatical,mais poden funcionar  coma preposicións:fóra,segundo,onde…

3.-Locucións prepositivas É.-conxunto de palabras que funcionan como unha preposi ión (a última sempre é unha preposi ión):en vez de

...a,ante/perante,ata/deica,baixo/so,cara,con contra,de,desde/dende/des,en,entre,para,por,sen,sobre,tras

Outras:agás/bardante/menos/salvo,canda,cas,malia,segundoa carón de,ao pé de,a rente(s)de,a poder de,de par de,co gallo de,a/en prol de,por mor de,verbo de,alén de,encol de,en troques de,cabo de,en fronte de,no canto de ...

CONXUNCIÓN

1.-Copulativas .e,mais,nin ,a mais,e mais

2.Distributivas e disxuntivas .ou,ben ...ben,cal...cal,nin...nin,ora...ora,quer...quer,xa...xa.

3.-Adversativas .mais,pero ,senón,agás que,non obstante,porén...

4.-Concesivas .aínda que,a pesar de que ,así,mesmo que,nin que,pese a que,por máis que,por moito que.

5.-Condicionais .se ,con que,con tal que,caso de que...

6.-Causais .porque,que,dado que ,pois,pois que,por causa de que,por mor de que,posto que,xa que ...

7.-Consecutivas .conque ,daquela,de aí que,de forma que,de maneira que,de xeito que ,entón,logo,polo tanto,xa que logo...

8.-Finais .a fin de que,para que ,que,en favor de que...

9.-Locativas (lugar).onde ,onde queira que.

10.-Temporais .cando,antes de que ,asemade,ata que,axiña que ,cada vez que,desde que,despois de que , inda ben que,logo que,mal,mentres ,mentres tanto,namentres,non ben,sempre que...

11.-Modais .como ,como se,como queira que,conforme,consonte,segundo,sen que,tal e como...

12.-.Comparativas .ca,que,coma,como .

13.-Completivas (substantivas).que ,se.